Bij mobiliteit in de toekomst denken de meeste mensen aan elektrische auto’s, zelfrijdend vervoer en slimme steden. Wij denken ook aan iemand die ’s morgens niet hoeft te wachten tot er hulp komt om uit bed te kunnen.

Aan iemand die zelfstandig naar het toilet kan. Aan een werknemer die gewoon een volledige werkdag kan maken. Of aan iemand die een dagje uit kan zonder zich vooraf af te vragen of er onderweg hulp geregeld kan worden. Want voor ons gaat mobiliteit niet alleen over van A naar B komen, maar ook over de vrijheid om zelf te bepalen hoe je je dag leeft. En juist daar kan technologie voor mensen met een lichamelijke beperking ontzettend veel betekenen.

Wat betekent mobiliteit als bewegen niet vanzelfsprekend is?

Als bewegen voor jou vanzelfsprekend is, denk je er waarschijnlijk nauwelijks over na hoe vaak je je op een dag verplaatst. Je stapt uit bed, je gaat naar het toilet, je gaat douchen of in bad, je pakt je jas en gaat naar buiten. Maar wat als je voor een aantal van die handelingen iemand anders nodig hebt?

Dan krijgt mobiliteit ineens een heel andere betekenis. Het gaat niet alleen meer over wáár je naartoe kunt, maar ook over wanneer je kunt gaan, of je het zelf kunt en hoeveel hulp je daarbij nodig hebt. Juist daarom vinden wij zelfstandigheid zo’n belangrijk onderdeel van mobiliteit.

Een plafondlift als onderdeel van mobiliteit?

We zien steeds meer technologie die mensen kan ondersteunen bij dagelijkse handelingen. Elektrische rolstoelen worden geavanceerder, met domotica kunnen deuren, verlichting en gordijnen worden bediend, woningen worden slimmer ingericht en ook transferhulpmiddelen ontwikkelen zich verder. Mooie ontwikkelingen. Maar wij vinden niet de hoeveelheid techniek het interessantst, wel de vraag wat iemand dankzij die techniek ineens zélf kan.

Een plafondlift wordt waarschijnlijk niet als eerste genoemd wanneer je iemand naar mobiliteit vraagt. Toch is dat wat ons betreft helemaal geen vreemde gedachte. Stel dat je een elektrische rolstoel hebt waarmee je je zelfstandig kunt verplaatsen, maar ’s morgens iemand nodig hebt om vanuit bed in die rolstoel te komen. Dan begint jouw zelfstandigheid eigenlijk pas zodra iemand je geholpen heeft. Hetzelfde kan gelden voor een toiletbezoek, douchen of in bad gaan. Je kunt misschien zelfstandig door het huis rijden, werken en van alles ondernemen, maar als je voor iedere transfer iemand moet vragen, blijf je op belangrijke momenten afhankelijk.

Wat als je een transfer zelf kunt uitvoeren?

Bij sommige gebruikers kan een Handi-Move plafondlift in combinatie met een SureHands®-tilbeugel het mogelijk maken om bepaalde transfers grotendeels of volledig zelfstandig uit te voeren. De lift en de tilbeugel zijn speciaal op elkaar afgestemd en worden door Tiltechniek als complete transferoplossing geleverd.

Of zelfstandig gebruik mogelijk is, bepalen we nooit alleen op basis van een verhaal aan de telefoon. We willen iemand zien en doen daarom altijd een persoonlijke passing. Want een oplossing moet niet alleen technisch werken; iemand moet zich er ook veilig, stabiel en prettig bij voelen. Maar als tijdens zo’n passing blijkt dat iemand een transfer zelf kan uitvoeren, vinden we dat iedere keer weer bijzonder. Dan hebben we het namelijk niet meer alleen over een tillift. Misschien hoeft iemand ’s morgens niet meer te wachten op hulp, kan iemand zelf bepalen wanneer hij naar het toilet gaat, of hoeft een partner niet iedere avond klaar te staan voor dezelfde transfer.

Van zorgtechnologie naar zelfstandigheidstechnologie

Daarom kijken we graag wat anders naar het begrip zorgtechnologie. Vaak begint de vraag bij wat iemand niet meer kan: welke zorg heeft deze persoon nodig? Dat is een belangrijke vraag. Maar wij zouden er graag nog één naast zetten: welke technologie kunnen we inzetten zodat iemand bepaalde dingen juist zónder hulp kan blijven of weer kan doen?

Dat verschil lijkt klein, maar het verandert de manier waarop je naar een oplossing kijkt behoorlijk. Je gebruikt technologie dan niet alleen om zorg gemakkelijker te maken, maar om waar mogelijk de afhankelijkheid van zorg te verkleinen. En dat betekent tegelijkertijd iets voor partners, mantelzorgers en zorgprofessionals.

Bij technologie van de toekomst denken we al snel aan iets spectaculairs: kunstmatige intelligentie, robots, volledig geautomatiseerde woningen. Daar gaan we ongetwijfeld steeds meer van zien. Maar echte vooruitgang zit wat ons betreft vaak in iets veel kleiners. Een deur die iemand zelf kan openen. Verlichting die vanuit een rolstoel kan worden bediend. Een badkamer waarin iemand zelfstandig kan douchen. Of een transfer die vroeger altijd met hulp werd uitgevoerd en die iemand nu zelf kan maken.

Kijk niet naar één hulpmiddel, maar naar iemands hele dag

Dat merken we ook wanneer we bij mensen thuis komen. Een plafondlift kan een belangrijk onderdeel van een oplossing zijn, maar uiteindelijk gaat het niet om die plafondlift. Het gaat om de persoon die hem gebruikt. Hoe begint zijn of haar dag? Kan iemand vanuit bed in de rolstoel komen, is het toilet bereikbaar, kan iemand zelfstandig douchen, kan iemand door de woning bewegen, kunnen deuren worden geopend en kan iemand daarna ook daadwerkelijk naar buiten?

Wanneer verschillende hulpmiddelen en aanpassingen goed op elkaar aansluiten, ontstaat er iets groters dan een verzameling technische voorzieningen. Er ontstaat bewegingsvrijheid. Niet één hulpmiddel dat één probleem oplost, maar een omgeving die zoveel mogelijk aansluit bij wat iemand zelf wil en kan.

Mobiliteit stopt niet zodra je de voordeur uit bent

Want wat heb je eraan als je thuis steeds zelfstandiger kunt leven, maar buiten de voordeur alsnog overal tegen beperkingen aanloopt? Een toegankelijke werkplek, een aangepast toilet, een museum met voldoende voorzieningen, een zwembad waar een veilige transfer mogelijk is: ook dat hoort voor ons bij mobiliteit. Je moet niet alleen ergens kunnen komen, je moet er ook kunnen blijven en mee kunnen doen.

Neem iets alledaags als naar het toilet gaan op het werk. Voor de meeste werknemers geen onderwerp waar ze überhaupt over nadenken. Maar stel dat je je werkzaamheden prima kunt uitvoeren en zelfstandig naar je werk kunt komen, maar gedurende de dag niet zonder hulp vanuit je rolstoel naar het toilet kunt. Dan kan één ontbrekende voorziening ineens een enorme belemmering vormen. Een aangepaste toiletruimte met de juiste transferoplossing kan dan veel betekenen. Niet omdat een hulpmiddel ervoor zorgt dat iemand ineens kan werken – de kennis en vaardigheden waren er misschien allang. Het hulpmiddel neemt alleen een praktische belemmering weg die deelname in de weg stond.

Uiteindelijk gaat mobiliteit over vrijheid

Mobiliteit in de toekomst zal wat ons betreft steeds meer draaien om het combineren van oplossingen: een rolstoel, een slimme woning, automatische deuren, een aangepaste badkamer, een toegankelijke werkplek, transfertechniek en openbare ruimtes waar daadwerkelijk rekening wordt gehouden met verschillende lichamelijke mogelijkheden. Daar komen de komende jaren ongetwijfeld technologieën bij die we nu nog nauwelijks kennen. Maar de belangrijkste ontwikkeling zit niet in één van die producten. Die zit in de manier waarop we ernaar kijken: minder vanuit beperkingen, meer vanuit mogelijkheden. Niet alleen vragen waar iemand hulp bij nodig heeft, maar vooral wat we kunnen aanpassen of toevoegen zodat iemand het misschien zelf kan.

Want achter al die techniek zit iets heel menselijks. Zelf bepalen wanneer je opstaat. Zelf naar het toilet kunnen. Naar je werk gaan, op bezoek bij vrienden, een dagje uit. Niet voor iedere stap eerst hoeven nadenken wie je daarbij moet helpen. Technologie kan een lichamelijke beperking niet wegnemen, maar soms kan technologie wél een belemmering wegnemen die tussen iemand en het dagelijks leven staat. Als we nadenken over mobiliteit in de toekomst, hopen wij vooral dat dáár steeds meer aandacht voor komt.

Bij Tiltechniek kijken we daarom liever naar een hele dag dan naar één transfer. Wat wil jij weer zelf kunnen, en wat is daarvoor nodig? Onze adviseur komt vrijblijvend bij je thuis langs om samen te kijken wat er mogelijk is.