Steeds meer mensen beginnen hun zoektocht naar informatie niet meer alleen bij Google. Ze stellen hun vraag rechtstreeks aan ChatGPT of een andere AI-assistent. Dat begrijpen we heel goed.

Misschien heb je gehoord dat een plafondlift een oplossing kan zijn voor jezelf, je partner, je kind of iemand voor wie je zorgt. Je opent ChatGPT en vraagt: welke plafondlift heb ik nodig? Of: kan ik met een plafondlift zelfstandig naar het toilet? Binnen een paar seconden krijg je een uitgebreid antwoord. Misschien lees je over plafondliften, verrijdbare tilliften, railsystemen, tilmatten, transferbeugels en mogelijkheden om zelfstandig een transfer uit te voeren.

Dat kan ontzettend handig zijn. Moeilijke informatie wordt snel uitgelegd en je ontdekt misschien mogelijkheden waar je nog niet eerder van had gehoord. Maar er zit ook een belangrijke kanttekening aan: een antwoord van AI kan heel overtuigend klinken, terwijl de informatie niet volledig, niet actueel of simpelweg niet passend is bij jouw persoonlijke situatie. Gebruik AI daarom gerust om je te oriënteren en betere vragen te stellen, maar laat de uiteindelijke keuze voor een plafondlift of andere transferoplossing altijd beoordelen door een deskundige leverancier.

Met AI bedoelen we in dit artikel alles wat zelf een antwoord voor je formuleert. Chatassistenten zoals ChatGPT, Claude, Gemini en Copilot. De samenvattingen die Google en Bing tegenwoordig boven de zoekresultaten zetten, waarvan veel mensen niet eens doorhebben dat het AI is. En de chatvensters op websites van gemeenten, zorgorganisaties en leveranciers. Ze werken van binnen verschillend, maar ze lopen tegen dezelfde grens aan: ze kennen jou niet en ze hebben je woning nooit gezien.

Kan AI bepalen welke plafondlift ik nodig heb?

Nee, niet op basis van alleen een online gesprek. AI kan uitleggen welke soorten plafondliften en transferoplossingen er bestaan en welke factoren bij een keuze een rol kunnen spelen. Maar om te bepalen welke oplossing daadwerkelijk bij jou past, is veel meer nodig.

Stel dat je aan AI vraagt: ik heb een dwarslaesie, welke plafondlift heb ik nodig? Dan ontbreekt nog veel belangrijke informatie. Wat kun je zelf met je armen en handen? Hoe is je rompstabiliteit? Kun je actief deelnemen aan een transfer? Welke ondersteuning heb je nodig? Welke transfers maak je gedurende de dag? Hoe ziet je woning eruit? Is er iemand die je helpt, of zou je bepaalde transfers juist graag zelfstandig willen uitvoeren?

Twee mensen met dezelfde diagnose kunnen totaal verschillende mogelijkheden en behoeften hebben. Een diagnose vertelt iets over de medische situatie, maar bepaalt niet automatisch welke transferoplossing bij iemand past.

Waar is AI dan wél handig voor?

Voor heel veel dingen. Wij vinden niet dat je AI moet vermijden wanneer je op zoek bent naar informatie over een plafondlift. Goed gebruikt kan AI juist helpen om beter voorbereid aan je zoektocht te beginnen. Je kunt bijvoorbeeld vragen:

• Wat is het verschil tussen een plafondlift en een verrijdbare tillift?
• Welke soorten lichaamsondersteuning bestaan er?
• Wat is een railsysteem?
• Waar moet ik aan denken als ik een plafondlift in een badkamer wil gebruiken?
• Welke vragen kan ik tijdens een gesprek met een leverancier stellen?
• Welke informatie heeft een leverancier van mij nodig?
• Welke onderwerpen kan ik bespreken met mijn ergotherapeut of Wmo-consulent?

Je kunt ingewikkelde termen laten uitleggen of samen met AI een vragenlijst maken voor een gesprek. AI hoeft het gesprek met een specialist dus niet te vervangen. Het kan je juist helpen om tijdens dat gesprek betere vragen te stellen.

Een AI heeft jouw woning niet gezien

Bij het kiezen van een plafondlift gaat het niet alleen om de persoon die de lift gaat gebruiken. De omgeving is minstens zo belangrijk. Waar staat het bed? Waar bevindt zich het toilet? Wil je ook naar de douche of in bad kunnen? Welke route moet de plafondlift kunnen afleggen? Hoeveel ruimte is er rondom bed, rolstoel en sanitair? En welke technische mogelijkheden zijn er om een railsysteem te plaatsen?

Misschien wil je alleen van bed naar rolstoel, maar misschien wil je vanuit de slaapkamer ook het toilet, de douche of het bad kunnen bereiken. Dat vraagt om een heel andere oplossing. Je kunt natuurlijk foto’s, afmetingen en zelfs een plattegrond aan een AI-systeem geven, en dat kan helpen om mogelijkheden te verkennen. Maar daarmee is nog niet vastgesteld dat een voorgestelde oplossing technisch mogelijk en verantwoord is. Een antwoord dat technisch logisch klinkt, is nog geen technische beoordeling van jouw woning.

Een AI kan geen persoonlijke passing uitvoeren

En dan komen we bij iets wat wij bij Tiltechniek heel belangrijk vinden. Een plafondlift is uiteindelijk bedoeld om een mens veilig en comfortabel te verplaatsen. Daarbij kunnen allerlei factoren een rol spelen: lichaamsbouw, houding, rompstabiliteit, arm- en handfunctie, bewegingsmogelijkheden, pijn, spasmen en de mate waarin iemand actief aan een transfer kan deelnemen.

Maar er is nog iets wat je moeilijk in woorden of gegevens kunt vangen: hoe voelt de transfer voor jou? Voel je je voldoende ondersteund? Zit je stabiel? Voelt de lichaamsondersteuning comfortabel? Geeft de oplossing vertrouwen? Kun je de handelingen die nodig zijn daadwerkelijk uitvoeren? Dat ontdek je niet door alleen productspecificaties te vergelijken.

Daarom vinden we een persoonlijke passing zo belangrijk. We willen niet alleen weten of een oplossing op papier zou kunnen werken. We willen samen ervaren of die oplossing daadwerkelijk bij de gebruiker past.

Kan ChatGPT bepalen of ik een plafondlift zelfstandig kan gebruiken?

Ook dat kan AI niet voor jouw specifieke situatie bepalen. AI kan je vertellen dat er plafondliften en transferoplossingen bestaan waarmee sommige gebruikers bepaalde transfers zelfstandig kunnen uitvoeren. Dat betekent alleen niet automatisch dat dit voor jou ook mogelijk is. Voor zelfstandig gebruik kunnen bijvoorbeeld arm- en handfunctie, rompstabiliteit, bewegingsmogelijkheden, lichaamsbouw en de gekozen lichaamsondersteuning belangrijk zijn. Daarnaast moet iemand de verschillende handelingen tijdens de transfer op een veilige en gecontroleerde manier kunnen uitvoeren.

Zelfs wanneer je heel uitgebreid aan AI beschrijft wat je lichamelijk wel en niet kunt, blijft het een beschrijving. AI staat niet naast je terwijl je de transfer uitvoert. AI kan niet ervaren of je stabiel zit, kan niet beoordelen hoe de gekozen ondersteuning in de praktijk bij jouw lichaam aansluit en kan niet vaststellen of jij de volledige transfer daadwerkelijk veilig zelfstandig kunt uitvoeren.

Bij Tiltechniek beoordelen we daarom tijdens een persoonlijke passing of zelfstandig gebruik in een specifieke situatie mogelijk is. Daarbij kijken we niet alleen naar wat iemand technisch gezien kan, maar ook naar veiligheid, stabiliteit en comfort. Soms blijkt tijdens zo’n passing dat iemand meer zelfstandig kan dan vooraf werd gedacht. Het kan ook blijken dat zelfstandig gebruik niet passend of verantwoord is. Of je een plafondlift zelfstandig kunt gebruiken, ontdek je dus niet alleen achter een beeldscherm.

Een overtuigend antwoord is niet automatisch een juist antwoord

Dit is misschien wel een van de belangrijkste dingen om te onthouden wanneer je informatie zoekt via AI. AI-systemen kunnen antwoorden heel duidelijk en overtuigend formuleren, waardoor informatie betrouwbaar kan overkomen. Maar AI kan fouten maken. Informatie kan verouderd zijn, eigenschappen van verschillende producten kunnen door elkaar worden gehaald, of er kan een conclusie worden getrokken terwijl daarvoor eigenlijk onvoldoende informatie beschikbaar is.

Dat wordt extra belangrijk wanneer het gaat om hulpmiddelen waarmee iemand daadwerkelijk wordt getild. Een verkeerd advies over een restaurant of vakantiebestemming is vervelend. Bij een hulpmiddel waarmee iemand dagelijks vanuit bed, naar het toilet, onder de douche of in bad wordt geholpen, wil je simpelweg meer zekerheid. Gebruik AI dus gerust om informatie op een rij te zetten. Maar of iets in jouw situatie ook echt veilig is, dat lees je niet van een scherm af. Daar wil je iemand voor die met je meekijkt.

Vraag AI niet alleen om antwoorden, maar ook om vragen

Je kunt AI veel slimmer gebruiken door niet meteen om een eindadvies te vragen. In plaats van “welke plafondlift moet ik kopen?” kun je bijvoorbeeld vragen welke factoren belangrijk zijn bij het kiezen van een plafondlift. Of welke informatie een leverancier nodig heeft om te beoordelen welke plafondlift bij jou past. Of welke vragen je moet stellen tijdens een persoonlijke passing. Je kunt AI zelfs vragen welke onderdelen van het antwoord je door een deskundige moet laten controleren, en waarop de informatie eigenlijk gebaseerd is. Zo gebruik je AI om je voor te bereiden, zonder ervan uit te gaan dat AI de uiteindelijke keuze voor je kan maken.

Controleer informatie over specifieke producten altijd

Wees extra voorzichtig wanneer AI heel specifieke uitspraken doet over merken, producten of combinaties van hulpmiddelen. Niet iedere tilbeugel, tilmat of andere lichaamsondersteuning kan zomaar met iedere plafondlift worden gecombineerd.

Een voorbeeld uit onze eigen praktijk is de SureHands®-tilbeugel. Bij Tiltechniek leveren we deze uitsluitend in combinatie met een daarvoor geschikte Handi-Move plafondlift. De plafondlift en tilbeugel zijn op elkaar afgestemd en worden door ons als complete transferoplossing geleverd. De SureHands®-tilbeugel wordt door Tiltechniek dus niet los geleverd om met een willekeurige andere plafondlift te combineren. En ook wanneer een combinatie technisch mogelijk is, betekent dat nog niet dat deze bij iedere gebruiker past. Daarom doen we altijd een persoonlijke passing.

Kom je via AI of ergens anders online informatie tegen waarin verschillende producten of merken met elkaar worden gecombineerd? Controleer dan altijd bij de betreffende fabrikant of deskundige leverancier of die combinatie daadwerkelijk is toegestaan en geschikt is voor de beoogde toepassing.

Kloppen prijzen die AI noemt?

Ook met prijzen die door AI worden genoemd zouden we voorzichtig omgaan. Een bedrag kan afkomstig zijn uit verouderde informatie, een buitenlandse website of een situatie die helemaal niet vergelijkbaar is met die van jou. Bij een plafondliftsysteem gaat het bovendien om meer dan alleen de prijs van de plafondmotor: het railsysteem, de woning, de montage, de gewenste transfers, de gekozen lichaamsondersteuning en de technische situatie kunnen allemaal invloed hebben op de uiteindelijke oplossing en kosten. Zie een prijs die AI noemt daarom vooral als informatie om verder te onderzoeken. Een door AI genoemd bedrag is geen offerte voor jouw situatie.

En hoe zit het met informatie over Wmo en pgb?

Ook daarvoor kan AI een handig hulpmiddel zijn. Je kunt bijvoorbeeld vragen wat bepaalde begrippen betekenen, welke stappen er doorgaans zijn of welke informatie mogelijk relevant is om tijdens een gesprek te bespreken. Maar algemene informatie is iets anders dan een beoordeling van jouw persoonlijke aanvraag. Mogelijkheden kunnen afhangen van je persoonlijke situatie, de actuele regels, het gemeentelijke beleid en de beoordeling van de betrokken instantie. Gebruik AI dus gerust om je voor te bereiden, maar controleer informatie over een concrete aanvraag altijd bij de betrokken deskundige of instantie.

Wanneer moet ik contact opnemen met een leverancier?

Wat ons betreft hoef je daarmee niet te wachten totdat je precies weet welke plafondlift je wilt. Eigenlijk liever niet. Je hoeft zelf geen technisch expert te worden voordat je contact opneemt; een deskundige leverancier hoort juist samen met jou te onderzoeken wat je nodig hebt.

En dat gesprek zou wat ons betreft niet moeten beginnen met de vraag welke plafondlift je wilt, maar met vragen als: wat wil je zelf kunnen? Welke momenten gedurende de dag vragen nu om hulp? Wil je zelfstandig vanuit bed in je rolstoel kunnen komen, zelfstandig naar het toilet, of kunnen douchen of in bad? Wie helpt je nu bij transfers, en wat vraagt dat van een partner, ouder of mantelzorger? Hoe ziet je woning eruit, en wat kan er in de toekomst veranderen? Pas wanneer dat duidelijk wordt, kun je serieus gaan kijken naar de techniek die daarbij past.

AI én persoonlijke deskundigheid kunnen prima naast elkaar bestaan

We hoeven dus helemaal niet te kiezen tussen informatie zoeken via AI en advies vragen aan een specialist. Gebruik ze juist naast elkaar. Vraag AI gerust om uit te leggen hoe een plafondlift werkt, laat verschillen tussen oplossingen uitleggen, verdiep je in begrippen die je nog niet kent en maak een lijst met vragen ter voorbereiding op een gesprek.

Maar neem die informatie vervolgens mee naar iemand die de praktijk kent. Iemand die naar jou kan kijken, die de woning en de technische situatie kan beoordelen, die weet welke producten daadwerkelijk met elkaar gecombineerd mogen worden, en die samen met jou kan uitproberen of een oplossing veilig, stabiel en comfortabel werkt.

Want uiteindelijk gaat het niet om het antwoord op de vraag welke plafondlift AI adviseert. De veel belangrijkere vraag is: welke oplossing past bij mij, mijn lichamelijke mogelijkheden, mijn woning én de manier waarop ik wil leven? Dat antwoord vind je niet alleen achter een beeldscherm. AI kan je helpen om betere vragen te stellen. Voor het juiste antwoord op jouw persoonlijke situatie blijven mensen nodig. 🧡

Bij Tiltechniek kijken we daarom niet alleen naar de plafondlift. We kijken naar de gebruiker, de omgeving en naar wat iemand zelf wil en kan. Waar nodig doen we een persoonlijke passing, zodat een oplossing niet alleen op papier logisch lijkt, maar vooral in de praktijk passend is.